इस्कॉनका संस्थापक-आचार्य · 1896–1977
श्रील प्रभुपाद
कृष्णकृपाश्रीमूर्ति ए.सी. भक्तिवेदान्त स्वामी प्रभुपाद, परमपूज्य महाविष्णु स्वामी महाराजका आध्यात्मिक गुरु।
उनान्सत्तरी वर्षको उमेरमा श्रील प्रभुपादले आफ्ना गुरुको आदेशबाहेक खासै केही नलिई भारत छोड्नुभयो। त्यसपछिका एघार वर्षमा हजुरले इस्कॉनको स्थापना गर्नुभयो, चौध पटक पृथ्वीको परिक्रमा गर्नुभयो र संसारलाई कृष्णभावनामृतसम्बन्धी आफ्ना ग्रन्थहरू दिनुभयो।
हजुरको जीवनी पढ्नुहोस्
प्रणाम मन्त्र
नम ॐ विष्णु-पादाय कृष्ण-प्रेष्ठाय भू-तले श्रीमते भक्तिवेदान्त-स्वामिन् इति नामिने
नमस्ते सारस्वते देवे गौर-वाणी-प्रचारिणे निर्विशेष-शून्यवादि-पाश्चात्य-देश-तारिणे
हजुरको जीवन
कलकत्ताबाट सारा संसारसम्म
1896कलकत्ता
कलकत्तामा बाल्यकाल
श्रील प्रभुपादको जन्म 1 सेप्टेम्बर 1896 मा कलकत्ताको एक धार्मिक परिवारमा अभयचरण देका रूपमा भएको थियो।
1922कलकत्ता
आफ्ना गुरुसँग भेट
युवावस्थामा हजुरले श्रील भक्तिसिद्धान्त सरस्वती ठाकुरसँग भेट गर्नुभयो। पहिलो भेटमै श्रील भक्तिसिद्धान्त सरस्वती ठाकुरले हजुरलाई श्री चैतन्य महाप्रभुका शिक्षाहरू बाहिरी संसारमा पुर्याउन आग्रह गर्नुभयो। हजुरले उहाँलाई तुरुन्तै आफ्नो गुरुका रूपमा स्वीकार गर्नुभयो, र सन् 1933 मा इलाहाबादमा औपचारिक दीक्षा लिनुभयो।
1944कलकत्ता
ब्याक टु गडहेड
आफ्ना गुरुको आदेश छापामा पुर्याउन हजुरले ब्याक टु गडहेड (Back to Godhead) नामक अंग्रेजी पत्रिका सुरु गर्नुभयो, जुन हजुर आफैंले लेख्नुहुन्थ्यो र सम्पादन गर्नुहुन्थ्यो।
1959वृन्दावन
संन्यास आश्रम
17 सेप्टेम्बर 1959 मा हजुरले संन्यास ग्रहण गर्नुभयो। वृन्दावनको राधा-दामोदर मन्दिरमा बस्दै हजुरले श्रीमद्भागवतम्को अंग्रेजी अनुवाद सुरु गर्नुभयो।
1965न्युयोर्क
समुद्र पार
उनान्सत्तरी वर्षको उमेरमा हजुर जलदूत नामक मालवाहक पानीजहाजमा अमेरिका जानुभयो र 17 सेप्टेम्बर 1965 मा न्युयोर्कको बन्दरगाहमा पुग्नुभयो।
1966न्युयोर्क
इस्कॉनको स्थापना
11 जुलाई 1966 मा हजुरले न्युयोर्कमा अन्तर्राष्ट्रिय कृष्णभावनामृत संघ दर्ता गर्नुभयो। यसको सुरुवात 26 सेकेन्ड एभिन्यूको एउटा सानो पसलबाट भएको थियो।
1969लन्डन
ब्युरी प्लेस
हजुरका शिष्यहरू सन् 1968 मा लन्डन पुगेका थिए। श्रील प्रभुपाद सेप्टेम्बर 1969 मा आउनुभयो, र सोही वर्षको डिसेम्बरमा सहरको मुटुमा रहेको ब्युरी प्लेसमा राधा-कृष्ण मन्दिर खुल्यो।
1977वृन्दावन
हजुरको प्रयाण
श्रील प्रभुपादले 14 नोभेम्बर 1977 मा, 81 वर्षको उमेरमा, वृन्दावनमा यो संसार छाड्नुभयो। हजुरका ग्रन्थ, मन्दिर र शिष्यहरूले हजुरको मिशनलाई निरन्तर अघि बढाइरहेका छन्।
“You should preach this Caitanya philosophy to the outside world.”
हजुरको विरासत
- मन्दिर, आश्रम र सांस्कृतिक केन्द्रहरू
- 100+
- कृष्ण परम्परासम्बन्धी ग्रन्थहरू
- 70+
- भाषामा हजुरका ग्रन्थहरू अनुवाद भएका छन्
- 76
- पटक प्रवचनका लागि विश्व परिक्रमा
- 14
तथ्यांक: इस्कॉन गभर्निङ बडी कमिसन (जीबीसी)

गुरु र शिष्य
श्रील प्रभुपाद र महाराज
सन् 1945 मा बर्मिङ्घममा जन्मनुभएका महाराजले बाथ एकेडेमी अफ आर्टमा ललितकला अध्ययन गर्नुभयो। जीवनको अर्थको खोजीले हजुरलाई लन्डनको नयाँ इस्कॉन समुदायसम्म पुर्यायो, श्रील प्रभुपादका पहिला शिष्यहरू त्यहाँ पुगेको केही वर्षपछि मात्र।
सन् 1971 मा हजुरले श्रील प्रभुपादबाट दीक्षा लिनुभयो र सोही वर्ष पूर्णकालीन मन्दिर भक्त बन्नुभयो।
त्यसको केही समयपछि हजुर बीबीटी लाइब्रेरी पार्टीमा सामेल हुनुभयो र श्रील प्रभुपादका ग्रन्थहरू पुस्तकालय, विश्वविद्यालय र संस्थाहरूमा पुर्याउन करिब बीस महिनासम्म भारतभर यात्रा गर्नुभयो। सन् 1977 मा श्रील प्रभुपादको प्रयाणसम्म हजुरले आफ्ना गुरुको मिशनको सेवा गरिरहनुभयो।
आज आफैं संन्यासी र आध्यात्मिक गुरु भए पनि महाराज आफ्नो भूमिकालाई सरल रूपमा हेर्नुहुन्छ: अरूलाई श्रील प्रभुपादसम्म पुग्न सहयोग गर्ने एक सेवक।

आफ्ना शिष्यहरूसँग श्रील प्रभुपाद। तस्बिर: ISKCON Desire Tree
- 1945
- 1971
- 1984
- 1990
थप पठन
आधिकारिक जीवनी पढ्नुहोस्
सत्स्वरूप दास गोस्वामीद्वारा लिखित श्रील प्रभुपाद-लीलामृत आधिकारिक जीवनी हो। इस्कॉनको गभर्निङ बडी कमिसनले सन् 1978 मा यसको जिम्मा दिएको थियो, र यो श्रील प्रभुपादका आफ्नै सात हजारभन्दा बढी पत्रहरूको आधारमा लेखिएको हो। यसलाई अनलाइन निःशुल्क पढ्न सकिन्छ।